سنگشکنی برون‌اندامی (ESWL) با امواج ضربه‌ای از بیرون بدن، سنگ‌های منتخب کلیه یا حالب را خرد می‌کند و برش جراحی ندارد. خردشدن و دفع کامل سنگ برای همه تضمین نمی‌شود؛ گاهی تکرار جلسه یا روش دیگری لازم است. انتخاب آن به اندازه، محل و سختی سنگ و وضعیت بیمار بستگی دارد و معمولاً سرپایی انجام میشود.
این درمان چگونه کار می‌کند؟
در سنگشکنی برون‌اندامی، محل سنگ با تصویربرداری مشخص و امواج ضربه‌ای روی آن متمرکز می‌شوند. جلسه معمولاً حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد، اما تعداد جلسات و زمان دفع قطعات متفاوت است. برای کنترل درد از مسکن و گاهی آرام‌بخشی استفاده میشود؛ روش مناسب به بیمار و مرکز بستگی دارد و بی‌حسی موضعی قاعدهٔ همگانی نیست. دفع قطعات ممکن است با درد همراه باشد.
اطلاعات سریع
- مدت زمان: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
- دوره بهبودی: فعالیت و دفع قطعات ممکن است زمان‌های متفاوتی داشته باشند
- بی‌حسی: مسکن و در صورت نیاز آرام‌بخشی یا روش دیگر
- بستری: معمولاً سرپایی
- سطح هزینه: متوسط
- میزان درد: متغیر؛ هنگام درمان یا دفع قطعات ممکن است درد ایجاد شود
هشدارهای مهم
- تب یا لرز، خونریزی زیاد، ناتوانی در دفع ادرار یا درد کنترل‌نشده پس از درمان نیاز به رسیدگی فوری دارد؛ برای رسیدن تب به عدد خاصی صبر نکنید.
- در صورتی که درد شدید یا غیرقابل تحمل داشتید، به پزشک اطلاع دهید.
- مقدار کمی خون در ادرار ممکن است موقتاً دیده شود؛ خونریزی زیاد، لخته یا ادامه و تشدید خونریزی باید بررسی شود.
نکات مهم برای بیمار
- قبل از درمان، حتماً با پزشک خود در مورد داروهای مصرفی‌تان صحبت کنید.
- مایعات را طبق توصیهٔ تیم درمان مصرف کنید؛ اگر به دلیل بیماری قلبی یا کلیوی محدودیت دارید، مقدار آن باید هماهنگ شود.
- از فعالیت‌های سنگین تا چند روز بعد از درمان پرهیز کنید.
- در صورت بروز هرگونه عارضه، سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
- دفع قطعات ممکن است زمان ببرد؛ تصویربرداری پیگیری برای بررسی باقی‌ماندن سنگ مهم است، حتی اگر درد کمتر شده باشد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
اگر در ناحیه کلیه یا کمر خود درد شدید احساس کردید یا در ادرار خود خون مشاهده کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای غلط رایج
❌ سنگشکنی برونکلیوی فقط برای سنگ‌های بزرگ است.
✅ مناسب‌بودن روش فقط به اندازه مربوط نیست؛ جنس، محل سنگ و وضعیت مسیر ادرار هم مهم‌اند و دفع همیشه آسان یا کامل نیست.
❌ بعد از سنگشکنی برونکلیوی نیازی به مراقبت نیست.
✅ بعد از درمان، مراقبت‌های خاصی برای بهبودی سریع‌تر و جلوگیری از عوارض لازم است.
❌ این روش خطرناک است.
✅ این روش برش جراحی ندارد، اما بی‌عارضه نیست؛ درد، خون در ادرار و گاهی انسداد با قطعات یا عفونت ممکن است رخ دهد.