IUDگذاری مسی و هورمونی یکی از مؤثرترین و طولانی‌اثرترین روش‌های پیشگیری از بارداری است. در این روش، یک دستگاه کوچک Tشکل توسط پزشک در داخل رحم قرار داده میشود. این دستگاه در دو نوع اصلی مسی (غیرهورمونی) و هورمونی موجود است که هرکدام سازوکار و مزایای خاص خود را دارند و انتخابی مناسب برای سال‌ها پیشگیری مطمئن هستند.
IUD مسی در مقابل هورمونی: کدام برای شما مناسب است؟
انتخاب بین IUD مسی و هورمونی به سابقهٔ پزشکی، الگوی قاعدگی و ترجیح شخصی شما بستگی دارد. IUD مسی (مثل پاراگرد) فاقد هورمون است و با آزاد کردن یون‌های مس، محیط رحم را برای اسپرم نامناسب می‌کند؛ این نوع ممکن است خونریزی و درد قاعدگی را افزایش دهد. در مقابل، IUDهای هورمونی (مثل میرنا یا کایلینا) با آزادسازی هورمون پروژستین، مخاط دهانهٔ رحم را غلیظ کرده و دیوارهٔ رحم را نازک می‌کنند که اغلب باعث سبک‌تر شدن و حتی توقف قاعدگی میشود. مشاوره با پزشک برای انتخاب بهترین گزینه ضروری است.
روند IUDگذاری در مطب: چه انتظاری داشته باشم؟
IUDگذاری یک فرایند سریع است که معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه طول میکشد. پس از مشاوره، روی تخت معاینه دراز می‌کشید. پزشک ابتدا با استفاده از اسپکولوم (وسیلهٔ معاینهٔ واژینال)، دهانهٔ رحم را مشاهده می‌کند. سپس عمق رحم با وسیلهٔ نازکی به نام «سوند رحمی» اندازه‌گیری میشود تا از مناسب بودن اندازهٔ رحم برای IUD اطمینان حاصل شود. در نهایت، IUD که در یک اپلیکاتور پلاستیکی نازک قرار دارد، از طریق دهانهٔ رحم وارد و در جای مناسب آزاد میشود. ممکن است در این لحظه احساس گرفتگی یا دردی شبیه به قاعدگی داشته باشید.
آمادگی‌های قبل و مراقبت‌های بعد از گذاشتن IUD
برای راحتی بیشتر، پزشک ممکن است توصیه کند حدود یک ساعت قبل از مراجعه، یک مسکن بدون نسخه (مثل ایبوپروفن) مصرف کنید. بهترین زمان برای IUDگذاری معمولاً در روزهای پایانی قاعدگی است، زیرا در این زمان دهانهٔ رحم کمی بازتر است. پس از کارگذاری، احساس گرفتگی و لکه‌بینی تا چند روز یا هفته طبیعی است. پزشک به شما یاد می‌دهد که چگونه ماهانه نخ IUD را برای اطمینان از قرارگیری صحیح آن چک کنید. یک جلسهٔ مراجعهٔ پیگیری معمولاً ۴ تا ۶ هفته بعد برنامه‌ریزی میشود.
علائم هشداردهنده و عوارض جانبی شایع
عوارض جانبی به نوع IUD بستگی دارد. در IUD مسی، افزایش خونریزی و درد پریود در ماه‌های اول شایع است. در IUD هورمونی، لکه‌بینی نامنظم در ابتدا و سپس کاهش شدید یا قطع خونریزی معمول است. با این حال، در صورت مشاهدهٔ علائمی مانند درد شدید و مداوم شکم، تب و لرز، ترشحات بدبوی واژینال، یا اگر حس کردید نخ IUD کوتاه‌تر یا بلندتر شده یا اصلاً لمس نمیشود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشانهٔ عفونت یا خروج IUD از محل اصلی خود (Expulsion) باشد.